Вааса: различия между версиями

1 байт добавлено ,  11 лет назад
нет описания правки
(Новая страница: «== '''Ва́аса''' == '''Ва́аса''' ({{lang-fi|Vaasa}}), '''Ва́са''' ({{lang-sv|Vasa}}), акрам годшы лым '''Ва́за''' ({{lang-sv|Wasa...»)
 
Нет описания правки
== '''Ва́аса''' ==
'''Ва́аса''' ({{lang-fi|Vaasa}}), '''Ва́са''' ({{lang-sv|Vasa}}), акрам годшы лым
'''Ва́за''' ({{lang-sv|Wasa}}<ref name="multiple1">{{статья|ссылка=http://dic.academic.ru/dic.nsf/brokgauz_efron/18504/%D0%92%D0%B0%D0%B7%D0%B0|автор= Энциклопедический словарь Ф.А.Брокгаузенын да И.А.Ефронан ( http://dic.academic.ru/ ресурсышты) |заглавие=Ваза Вазаский губернин тынг хала}}</ref>) — [[Финлянди|Финлянди]] вадывелны [[хала]] да муниципалитет [[Ботнический|Ботнический]] муландышмӱлӓндӹш пырышы выдвӹд лаштык, [[Балтик тангыж |Балтик]] (молнамшы [[Вазаский губернин |Вазаский губернин столицы]] [[Кого Финлянди княжество|Кого Финлянди княжество]], тенгеок Николайстад ({{lang-sv|Nikolaistad}}) лымлӹм доно, Николайстадт альӓль Николайштадт (от {{lang-de|Nikolaistadt}}), {{lang-fi|Nikolainkaupunki}})<ref name="multiple1" />.палымыпӓлӹмӹ ылын.
 
== ЫлызыӸлӹзӹ шот ==
([[июль]] [[2007]]) и семеш Ваасышты 57 501 эдем. [[Остроботни (провинци) |Остроботни]] провинцин администраци центыреш шотлалтеш, [[Швед йылмы|швед]] иктаиктӓ 25 % ылышыланӹлӹшӹлӓн туан цылмыцӹлмӹ семеш шотлалтеш.
 
== Истори ==
[[1606]] ин хала уставым налыннӓлӹн, кынам [[Карл IX ( Швеци король)|Карла IX]] царствы вуйлатышы ылын дадӓ [[Васа (династи)|Васа Королевский Тома (Ваза)]] лымлӹм доно лымдалтынлӹмдӓлтӹн. Халамм 1808—1809 ивланивлӓн, вырсы жепынжепӹн, руш войскавлавойскавлӓ доно налмынӓлмӹ ылын.
 
=== Хала лымлӹм===
Шукы и мыч Вааса лымжымлӹмжӹм таманяр ганагӓнӓ вашталтен, седыседӹ шукы статян сирымысирӹмӹ гишангишӓн, йылмыйӹлмӹ ваштатмашвлаваштатмашвлӓ дадӓ политикы гишангишӓн. Сек пытариокпӹтӓриок хала ''Mustasaari'' ({{lang-fi|}} «Чёрный остров») альӓль ''Mussor'' (сола лымлӹм верц, кыдын варешвӓреш ти халам ыштымыӹштӹмы ылын 1606 ин ), но таманяр иштыиштӹ ти хала лымымлӹмӹм ''Wasa'' (Васа) [[Васа (династи)|швед королевский династи]] верц лымдымылӹмдӹмӹ ылын.
1855 и якте Васа лымлӹм доно палымыпӓлӹмӹ ылын. [[Николай I|россий император НиколаяНиколай I]], кыды Финляндин кого князь титулым намалын, колымы лымлӹм доно 1855 ин, Николайштадт аль Николайстадт (''Nikolaistadt'' немецла, ''Nikolaistad'' шведла, да ''Nikolainkaupunki'' финла), но сойтокат, тошты лымлӹм, кыды [[Васа (династи)| швед корольвланкорольвлӓн Ваза йых]], со ти лымымлӹмӹм кычылтыныт, (айыртемалтынайыртемӓлтӹн тошты ''Вазы'' лымлӹм гыцгӹц — ''Gamla Wasa'', тыдымтӹдӹм ''У Ваза'' — ''Nya Wasa''<ref name="multiple1" /> лымденлӹмден маныныт). [[1917 и ]] гыцгӹц тынгалынтӹнгӓлӹн, шведла ''Ваза'' да финла ''Вааса'' лымдалтынлӹмдӓлтӹн. [[1930 и ]] гыцгӹц тынгалынтӹнгӓлӹн, фин лымлӹм сек тынгтӹнг лин, кынам финла попышы ылызыӹлӹзӹ халашты лин шукырак. Ти и гыцгӹц тынгалынтӹнгалын [[1989 и ]] и якте руш йылмыйӹлмӹ картывлаштыкартывлӓштӹ хала лымлӹм сиралтынсирӓлтӹн тенге: ''Васа'', а варарак фин йылмыйӹлмӹ докыла лишылынлишӹлӹн сиралташсирӓлтӓш тынгалынтӹнгӓлӹн.
 
== Географи ==
Хала [[Ботнический|Ботнический ]] мӱлӓндӹш пырышы вӹд лаштык, [[Балтик тангыж|Балтик тангыж]] тӹрӹштӹ, Кваркенск пролиынпролвын сек ангысырӓнгӹсӹр варыштывӓрӹштӹ варланавӓрлӓнӓ. Ти варвӓр гыцгӹц Швеци якте цилажатцилӓжӓт 80 уштыш веле.
 
== Шӱмбел-тӓнг халавлӓ ==