Вааса: различия между версиями

94 байта убрано ,  10 лет назад
Нет описания правки
== '''Ва́аса''' ==
'''Ва́за''', ӓкрӓм годшы лӹм , — [[Финлянди|ФинляндиФинляндин]] вадывелнӹвадывелнӹшӹ [[хала]] дӓ муниципалитет [[Ботнический|БотническийБотни]] мӱлӓндӹшпровинциш пырышы вӹд лаштык,. [[Балтик тангыж |БалтикБалти]] тырышты варлана, (молнамшы [[ВазаскийВаза губернингуберни |ВазаскийВаза губернин столицы]], [[Коговуйхала| Финляндивуйхалыжы]]. княжество| [[Кого Финлянди княжестволужавуйкымдем]], жепын тенгеок [[Николайстад]] ({{lang-sv|Nikolaistad}}) , Николайстадт ӓль [[Николайштадт,]] лӹм доно пӓлӹмӹ ылын.
 
== Ӹлӹзӹ шот ==
([[июль]] [[2007]]) и семешин Ваасышты 57 501 эдем. [[Остроботни (провинци) |Остроботни]] провинцин администраци центыреш шотлалтеш, [[Швед йылмы|швед]] иктӓ 25 % ӹлӹшӹлӓн туан цӹлмӹйӹлмӹ семеш шотлалтеш.
 
== Истори ==
[[1606]] ин хала уставым нӓлӹн, кынам [[Карл IX ( Швеци королькугижӓ)|Карла IX]] царствы вуйлатышы ылын дӓ [[Васа (династи)|Васа КоролевскийКугижа ТомаКудвичы (Ваза)]] лӹм доно лӹмдӓлтӹн. ХаламмХалам 1808—1809 ивлӓн, вырсы жепӹн, руш войскавлӓ доно нӓлмӹ ылын.
 
=== Хала лӹм===
Шукы и мыч Вааса лӹмжӹм таманяр гӓнӓ вашталтен, седӹ шукы статян сирӹмӹ гишӓн, йӹлмӹ ваштатмашвлӓ дӓ политикы гишӓн. Сек пӹтӓриок хала ''Mustasaari'' ({{lang-fi|}} «ЧёрныйШим островошмаоты») ӓль ''Mussor'' (сола лӹм верцнегӹцеш, кыдын вӓреш ти халам ӹштӹмы ылын 1606 ин ), но таманяр иштӹ ти хала лӹмӹм ''Wasa'' (Васа) [[Васа (династи)|швед королевскийкугижӓ династи]] верц лӹмеш лӹмдӹмӹ ылын.
1855 и якте Васа лӹм доно пӓлӹмӹ ылын. [[Николай I|российруш император Николай I]], кыды Финляндин кого лужавуй (князь) титулым намалын, колымы лӹм доно 1855 ин, Николайштадт аль Николайстадт (''Nikolaistadt'' немецланемӹцлӓ, ''Nikolaistad'' шведлашведлӓ, дадӓ ''Nikolainkaupunki'' финлафинлӓ), но сойтокат, тошты лӹм, кыды [[Васа (династи)| швед корольвлӓнкугижӓвлӓн Ваза йых]], со ти лӹмӹм кычылтыныт, (айыртемӓлтӹн тошты ''Вазы'' лӹм гӹц — ''Gamla Wasa'', тӹдӹм ''У Ваза'' — ''Nya Wasa''<ref name="multiple1" /> лӹмден маныныт). [[1917 и ]] гӹц тӹнгӓлӹн, шведлашведлӓ ''Ваза'' дадӓ финлафинлӓ ''Вааса'' лӹмдӓлтӹн. [[1930 и ]] гӹц тӹнгӓлӹн, финфинлӓ лӹмпопышы секӹлӹзӹ тӹнгхалашты лин шукыракат, кынамфинн финлалӹм попышысек ӹлӹзӹ халаштытӹнг лин шукырак. Ти и гӹц тӹнгалын [[1989 и ]] и якте руш йӹлмӹ картывлӓштӹ хала лӹм сирӓлтӹн тенге: ''Васа'' сирӓлтӹн, а варарак финфинн йӹлмӹ докыла лишӹлӹн сирӓлтӓш тӹнгӓлӹн.
 
== Географи ==
Хала [[Ботнический|БотническийБотни ]] мӱлӓндӹшпровинциш пырышы вӹд лаштык, [[БалтикБалти тангыж|Балтик тангыж]] тӹрӹштӹ, Кваркенск проливын[[иксӓ|иксӓн]] сек ӓнгӹсӹр вӓрӹштӹ вӓрлӓнӓ. Ти вӓр гӹц Швеци якте цилӓжӓт 80 уштыш веле.
 
== Шӱмбел-тӓнг халавлӓ ==
* {{Флаг Швеци|20px}} [[МальмоМальмӧ|МальмёМальмӧ]], [[Швеци]] ([[1940]])
* {{Флаг Швеци|20px}} [[Умео]], [[Швеци]] ([[1949]])
* {{Флаг Норвеги|20px}} [[Харстад]], [[Норвеги]] ([[1949]])
* {{Флаг Дани|20px}} [[ХельсингёрХельсингӧр]], [[Дани]] ([[1949]])
* {{Флаг Эстони|20px}} [[ПярнуПӓрну (хала)|ПярнуПӓрну]], [[Эстони]] ([[1956]])
* {{Флаг Германи|20px}} [[Шверин]], [[Германи]] ([[1965]])
* {{Флаг Германи|20px}} [[Киль (хала)|Киль]], [[Германи]] ([[1967]])
<gallery>
Файл:Vaasa_Rewell_Center.jpg|[[Выжалым центр]]
Файл:Vaasa_Trinity_Church.jpg|[[Валгыды Святой ТроицыТройцын церкӹ (Вааса)| СвятойВалгыды ТроицыТройцын церкӹ]]
Файл:Vaasa_Wasaborg.jpg|
Файл:Vaasa_centrum_at_night_15_1_2006_640x480.jpg|Телӹм выжалымы вӓрӹн каймыжы
Файл:Vaasa_Town_Hall.jpg|Мэри
Файл:Vasa_universitet%2C_huvudentr%C3%A9n%2C_sommaren_2003..jpg|[[ ВаасыштыВааса университет]]
Файл:Tritonia%2C_Vasa_vetenskapliga_bibliotek%2C_sommaren_2003..jpg| университетыштыуниверситет БиблиотекыБиблиотека
Файл:Barracks_building_in_Vaasa.JPG|Казармывлӓ
Файл:Court_of_appeal_in_Vaasa.JPG|[[Ваасышты АпелляционныйАпелляци суд]]
Файл:The_Market_Hall_in_Vaasa.JPG|KauppahalliЛевӓшӓн пазар йыдым
Файл:Vaasan_vesitorni.jpg|[[Вӹд колтым башньы]]
Файл:Orthodox_Church_of_Vaasa.JPG| Св.Йозым НиколайӸштӹшӹ ЧудотворецынВалгыды Миколай церкӹ
Файл:Ruins_of_St._Maria_Church_in_Vaasa.JPG| Св.МарияВалгыды Мариян церкӹн руинывлӓ [[Шонгы Тошты Вааса|Тошты хала]]
</gallery>
<div style="height: 470px; width: 95%; overflow: auto; padding: 3px;text-align: left; border:solid 1px;" title="braglist - zum scrollen"; >
1479

правок